Pęcherzyk na wardze u malucha?
Co mówi literatura? W publikacjach i opracowaniach anglojęzycznych można spotkać określenia: sucking blister, lip blister, sucking callus, lip callus, sucking pads. W języku polskim używa się czasem nazw takich jak: ssawka, pęcherzyk na wardze, pęcherzyk ssący, a niekiedy także określenia modzele.

W piśmiennictwie widoczne są dwa podejścia. Część autorów opisuje zmiany na wargach przypominające pęcherzyki jako zjawisko normatywne, świadczące o skutecznym ssaniu. W jednej z publikacji, na którą natrafiamy szukając anglojęzycznych badań na temat pęcherzyków na wargach niemowląt, podkreślono, że niektóre noworodki rodzą się już z pęcherzykami ssącymi, które mogą pojawiać się na nadgarstkach, dłoniach lub wargach. Mają one najczęściej kształt owalny, bywają wypełnione płynem. Według niektórych badaczy są to zmiany całkowicie naturalne – powstają wskutek tarcia przy ssaniu, mogą być oznaką sprawnego karmienia i zwykle samoistnie zanikają w okolicy 3–6 miesiąca życia.

Z drugiej strony znajdujemy opracowania, w których pęcherzyki na wargach interpretowane są jako możliwy sygnał kompensacji malucha w trakcie czynności pobierania pokarmu z piersi lub z butelki. Mogą pojawiać się wtedy, gdy dziecko nie ma prawidłowej techniki przystawienia do piersi i spłyca uchwycenie brodawki. Opisywane są też w kontekście analizy funkcji oralnych u niemowląt ze skróconym wędzidełkiem języka. W gabinecie często spotykamy niemowlęta z pęcherzykami na wargach. Niekiedy to niewielkie, łagodne zmiany, a innym razem duże pęcherze, obejmujące zarówno górną, jak i dolną wargę. Zdarza się, że w linii środka górnej wargi widoczne jest tylko delikatne zgrubienie, a w innych przypadkach – pęcherzyk wypełniony płynem.

Nasze obserwacje dotyczące warg niemowląt z trudnościami ssania i z ankyloglosją opisujemy w książkach: „Krótkie wędzidełko języka u noworodków i niemowląt”, „Co z tym wędzidełkiem” oraz „Ocena i wsparcie niemowląt z zaburzeniami ssania w koncepcji MIOBOBO”.

Z naszego doświadczenia wynika, że interpretacja takich zmian zawsze wymaga badania dziecka, rozmowy z rodzicem i oceny całego aktu karmienia – zarówno piersią, jak i butelką. Jeśli pęcherzyk lub pęcherzyki są duże, nawracające, pojawiają się po każdym karmieniu, a dodatkowo towarzyszą im odgłosy świadczące o utracie szczelności lub mama doświadcza bólu brodawek – warto skonsultować się z logopedą lub położną. Taka konsultacja daje pełniejszy obraz sytuacji.

Autorki wpisu: M. Machoś i D. Kozłowska

Literatura:

R. Beebe, Fit to be Tied. A visual resource for parents

L. F. Libow, Symmetrical erosions in a neonate: a case of neonatal sucking blisters

J. Thariat, V. Roth, P. Marcy, Sucking Pads in a Full-Term Newborn

M. Machoś, Krótkie wędzidełko języka u noworodków i niemowląt

D. Kozłowska, M. Machoś, J. Szczotka, Co z tym wędzidełkiem

D. Kozłowska, M. Machoś, Ocena i wsparcie niemowląt z zaburzeniami ssania w koncepcji MIOBOBO